همايش هنرهاي نمايشي گردهمايي مكتب اصفهان شد

همايش همايش هنرهاي نمايشي گردهمايي مكتب اصفهان يكشنبه 19 آذر ماه آغاز به كار كرد.

به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر، درابتدای اين نشست همایش هنرهای نمایشی و بررسی هنرتعزیه خوانی، تاج بخش فنایئان دبیرعلمی همایش هنرهای نمایشی گفت:« هنرهای نمایشی ما فراموش نشده است بلکه به دلیل بی توجهی به حاشیه رفته است. درحالی که ظرفیت های هنرنمایشی ما سال هاست به شکل سینه به سینه نقل می شود . بنابراین باید از حاشیه به متن آورده شود و درحفظ و نگهداری هویت آن کوشش کنیم. متاسفانه ما سال ها درحیطه هنرهای نمایشی به مضامین و تکنیک های غربی در دانشگاه پرداختیم. درحالی که می توانستیم درازای آن به هویت هنرهای نمایشی خود بیشتر توجه داشته باشیم.درجریان برگزاری همایش هنرهای نمایشی و آسیب شناسی تعزیه درایران می توان امیدوار بود ظرفیت های هنری فراموش شده را دراین حیطه دوباره به جریان بیندازیم وضمن دریافت گستره تاریخ هنرهای نمایشی به بررسی مختصات علمی آن نیز بپردازیم .»

وی افزود:« این هنرنیازمند نگاه های علمی و قابل توجه درمحیط های آکادمیک است وفرهنگستان هنرقصد با دست زدن به اقدامی سازنده ، هنرهای نمایشی وموسیقی را نیز درکنار شاخه هایی چون خوشنویسی، نگارگری ، معماری و...قرار دهد. »

دکتر محمود عزیزی نیز درخصوص نمایش سنتی ایرانی تصریح کرد :«ما درسرزمینی زندگی می کنیم که تئاترهمواره محل گذر فرهنگ‌های مختلط بوده است وبه ارزش های خودمان کمترپرداخته ایم . این که چرا درطی این سال ها نتوانسته ایم دارای یک تئاتر ملی شویم بحثی است که باید مورد بررسی وچالش قرارگیرد. شاید به این خاطر که به شکل مشخص رویکرد ما بیشتربه سمت تئاترغرب بوده است. با وجود این وقتی تفحص می کنیم متوجه می شویم نخستین ریشه های تعزیه درایران شکل گرفته است که پشتیبانی های دوره صفویه و پیش از آن نیز درپا گرفتن آن بی تاثیر نبوده است. بنابراین آرزو می کنم پیوند وهمبستگی ما با هنرهایمان خاصه هنرهای نمایشی شکلی تازه به خود گیرد و هیات آکادمیکی دراین راستا تشکیل شود که برای توانمند کردن جامعه مفید باشد. »

عزیزی گفت:« فرهنگ پرده خوانی و نقالی ایران دربسترجامعه و به بیان ساده تر درمیان توده مردم شکل گرفت. این فرهنگ درواقع روشی برای بیان نیازهای اجتماعی بود که دراین اشکال به داخل جامعه رسوخ کرد. درسال 1994 بحث اختلاط فرهنگ ها واساسا دهکده جهانی پیش آمد. اما من دراین راستا تصورمی کنم هرملتی باید دردرجه اول بومیت خویش را دریابد و بعد بسترپذیرش فرهنگ های دیگر کشورها باشد.»

وی به تاسیس موزه تئاترتوسط فرهنگستان هنراشاره کرد و افزود :« بعد ازسال ها تلاش برای دست یابی به این موزه ، اقدامات فرهنگستان هنرمحقق شد واخیرا تصویب تاسیس چنین موزه ای انجام شده است.درواقع این موزه می تواند به توانمندی گروه های تئاتری درقالب های آکادمیک بیفزاید. هم چنین نقالی و نمایش روحوضی به جوانان علاقمند آموزش داده شود.»

بعد از سخنرانی دکتر محمود عزیزی ، سید مصطفی سعیدی درقالب جملاتی کوتاه وموجز و با گفتاری حکیمانه ، جمعیت را به سمت راست گویی و راست کرداری درقالب منقبت خوانی دعوت کرد وبه شیوه منقبت خوانی به روایت حکایتی از امام رضا " ع" و مامون پرداخت.

دکترفرشید ابراهیمیان ضمن بررسی اجمالی چند نشانه درتعزیه گفت : به راستی چه شورانگیز است سخنی که پیرامون شمع است و تاریکی وموج و دریایی چنین حائل وکجا دانند حال ما سبکباران ساحل ها.سبک بارانی که هماره درطول تاریخ برکنارساحل یا گود ژرف وبیکرانه هستی نشسته اند وبی اشراف و آگاهی وشهود قلبی نظاره گر تکنیک و فنون گاه دل فریب این منازعه میان هست ونیست، قدرت وضعف ، ظلمت ونور، راه وبیراه ، مسیر رونده و راه چرا غ بوده اند. بی آن که از راز و سراین جدل وستیزه اندیشه کرده باشند. غایت تفکر این حاشیه نشینان ساحل، اصالت بخشیدن به مرغ یا تخم او بوده است.

بعد از سخنرانی نمادین وکوتاه دکتر فرشید ابراهیمیان ، نمایش پرده خوانی توسط مرشد حسن میرزا علی انجام شد . وی ضمن قرائت پرده خوانی گفت: امیدوارم هنرهایی ازاین دست هرگز رو به فراموشی سپرده نشود. زیرا ما برای به ثمر رساندن آنها خون دل ها خورده ایم . مسلما هنر پرده خوانی باید از پشتیبانی و حمایت های فراوانی برخوردارشود تا بتواند پررنگ تر از پیش به فعالیت خود ادامه دهد.

دکتر حمید رضا اردلان نیز با محوریت بحث رجوع پست متافیزیکی زمان درتعزیه ایران گفت:« توجه به علم به نوعی درذات نقاشی های تعزیه است. در تعزیه ایران زمان همواره دچار تغیر ثبات است. به این معنی که نسبت شبیه ها با زمان متغیراست. با این حال جهت مندی تعزیه ازطریق عبورمتافیزیکی انجام می شود. تعزیه فشرده وقایع آن چه درعالم اتفاق می افتد است آن هم به اعتبار امر شهادت. شهید نیز دراین میان ، مرگ آگاهی است که درجمع انسان ها ، مرگ آگاهی خود را به معرض نمایش می گذارد تا ازپهنه هستی فراموش نشود.»

درادامه این نشست دکترعلی بلوک باشی با اشاره به کارکردها وتاثیرات اجتماعی تعزیه تصریح کرد :« تعزیه خوانی وتعزیه خوانان دربطن جامعه ای سنتی به فعالیت می پردازند. جامعه ای که سنت گرا و حماسه سازاست. تعزیه اثری براجتماع مذهبی داشته است . هم چنین به لحاظ آموزش تاریخی مذهبی توانسته درمقاطع خاص جامعه را تحت الشعاع خود قراردهد. دیگراین که نقش عمده ای درالگوسازی و فرهنگ سازی مردم اجتماع ایفا می کند.ازاین ها گذشته تعزیه درادبیات وهنرایران تاثیرات چشمگیری برجای می گذارد.»

دکتربلوک باشی گفت:« تعزیه به نوعی چکیده مناسک و آیین های مذهبی ما را دربرمی گیرد ودرنهایت به واقعه عظیم کربلا ختم می شود. یکی از اصلی ترین وظایف تعزیه خوانی این است که به آموزش تاریخ تشیع پرداخته است. تشیعی که نمادش کربلاست . تعزیه هنری است که درمیادین ،تکایا و حسینه ها انجام می شده است وهمواره تقابلی میان سکوی تعزیه خوانی و منبرها وجود دارد. مردم به مرور زمان با حرکات و گفته های تعزیه خوانان اخت شده اند.زیرا تعزیه درواقع بیان تاریخی برصحنه بوده است. ازاین رو جنبه های الگوسازی فراوانی دارد و باید پیام های سازنده ای را ازآن دریافت کرد.»

www.honar.ac.ir
E-mail:isfahan@honar.ac.ir